Ο πρόεδρος του ΙΑΠΕ Σωτήρης Γεωργιάδης μας μίλησε για τον σημαντικό ρόλο του Ιστορικού Αρχείου το οποίο ψηφιοποιεί τις συλλογές του και εντάσσεται σεε αντίστοιχα ευρωπαικά προγράμματα καταγραφής και τεκμηρίωσης.

Ποιοι λόγοι οδήγησαν στη δημιουργία του ΙΑΠΕ στην Καλαμαριά;
Όπως γνωρίζετε ο δήμος Καλαμαριάς είναι κατεξοχήν προσφυγικός. Οι πρώτοι πρόσφυγες βγήκαν σε έναν χώρο όπου υπήρχαν πρώην στρατόπεδα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν λασπότοπος και δεν υπήρχαν κτίσματα παρά ελάχιστα. Αυτός ο δήμος είναι καθαρά προσφυγικός. Οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν ως εξής. Οι Πόντιοι στο κέντρο της Καλαμαριάς, οι Σμυρνιοί στη Κρήνη, στην Αρετσού οι προερχόμενοι από την Προποντίδα και στο Βυζάντιο αυτοί που είχαν έρθει από την Κωνσταντινούπολη. Η ανάγκη λοιπόν να διατηρηθεί η μνήμη και η ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας του προσφυγικού ελληνισμού οδήγησε στην ίδρυση του ΙΑΠΕ.
Υπάρχουν και σε άλλους δήμους της χώρας αντίστοιχα ιδρύματα;
Μπορεί να υπάρχουν ανάλογες προσπάθειες και σε άλλα μέρη της Ελλάδας αλλά το ΙΑΠΕ έχει οργανωθεί σε σαφώς πιο επιστημονική βάση. Έχουμε εκδώσει μέχρι στιγμής εννέα βιβλία ενώ πραγματοποιήσαμε ένα, πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα, συνέδριο πριν από δύο χρόνια με την ευκαιρία των εκατό χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης με τίτλο «Θεσσαλονίκη, πρωτεύουσα των προσφύγων», όπου συμμετείχαν περισσότεροι από πενήντα καθηγητές πανεπιστημίου. Σήμερα συνεργαζόμαστε με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης του Εθνικού Κέντρου Ερευνών σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα συγκέντρωσης και ταξινόμησης στοιχείων για τον προσφυγικό ελληνισμό. Αυτά τα στοιχεία θα είναι στη διάθεση όλων των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων και φορέων που διεξάγουν έρευνα για ανάλογα θέματα. Καλούμε με αυτήν την ευκαιρία όλους όσοι διαθέτουν ανάλογα στοιχεία για την προσφυγιά από όλες τις περιοχές της Ελλάδας, να τα φέρουν στο ΙΑΠΕ όπου θα καταγραφούν επιστημονικά, θα ψηφιοποιηθούν και θα ταξινομηθούν ενώ στη συνέχεια θα τους επιστραφούν χωρίς καμία φθορά.


Άρα καταλαβαίνω ότι η δραστηριότητά σας θα επεκταθεί σε πανελλαδικό επίπεδο;
Το ΙΑΠΕ ασχολείται και με τον προσφυγισμό της Μικράς Ασίας, της Ιωνίας, τον Πόντο, τη Θράκη, τους Έλληνες της Αλβανίας, της πρώην Σοβιετικής Ένωσης αλλά και της Κύπρου. Μάλιστα συμμετέχουμε και στις εκδηλώσεις για την Πάφο Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1917 με το θέμα «Παιδί και πρόσφυγας». Κάποια στιγμή όταν ολοκληρώσουμε την ψηφιοποίηση του υπάρχοντος αρχείου θα καλέσουμε όποιον έχει περαιτέρω στοιχεία να μας τα προσκομίσει.
Ποια στοιχεία έχετε συλλέξει μέχρι σήμερα;
Έχουμε ήδη συλλέξει περισσότερες από 10.000 φωτογραφίες τις οποίες ψηφιοποιούμε, καταγράφουμε και φυλάσσουμε. Το σημαντικότερο είναι ότι αυτά τα στοιχεία τεκμηριώνονται, στοιχειοθετούνται και πιστοποιούνται από εμάς. Το ίδιο συμβαίνει και με τα έγγραφα είτε αυτά είναι δημόσια είτε ιδιωτικά. Συνεργαζόμαστε με δημόσιους φορείς, πανεπιστήμια, ιδρύματα, ιδιώτες και αρχεία. Έχουμε δώσει υλικό για τη δημιουργία τηλεοπτικών εκπομπών, ερευνών, κλπ.
Όλα αυτά χρειάζονται βέβαια και χρηματοδότηση αλλά και προσωπικό. Πως τα καταφέρνετε;
Καταλαβαίνετε ότι σήμερα σ’ αυτό το επίπεδο τα πράγματα είναι ιδιαίτερα δύσκολα. Αυτή τη στιγμή δουλεύουν για το αρχείο δύο ιστορικοί και μια διοικητική υπάλληλος. Το ΙΑΠΕ είναι ΝΠΔΔ και έχει τη δική του οικονομική υπόσταση, τον προϋπολογισμό και τη διαχείριση. Οι ανελαστικές μας δαπάνες καλύπτονται από τον δήμο Καλαμαριάς αλλά έχουμε και άλλες πηγές χρηματοδότησης. Έχουμε σπόνσορες, ψάχνουμε πηγές μέσω προγραμμάτων μαζί με πανεπιστήμια αλλά και με άλλους φορείς.
Ποιες ήταν οι τελευταίες εκδηλώσεις που πραγματοποιήσατε;
Η τελευταία μας έκθεση ήταν με το Ίδρυμα Ανταλλαγέντων Λωζάννης από την Κωνσταντινούπολη και σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας «Χ. Καλεμκερής». Τότε παρουσιάσαμε τις ιστορίες δύο οικογενειών μία μουσουλμανική που ήταν στην Ελλάδα και μια ελληνική που ζούσε στην Τουρκία. Μέσα από φωτογραφίες και κείμενα δείξαμε τη ζωή των δύο οικογενειών που αναγκάστηκαν να μετακινηθούν με την ανταλλαγή των πληθυσμών. Αυτή η έκθεση είχε παρουσιαστεί και στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Κωνσταντινούπολης.
Επίσης πριν από λίγες ημέρες καλέσαμε τον βρετανό δημοσιογράφο του Economist Bruce Clark που έγραψε το βιβλίο «Δύο φορές ξένος». Ο Clark έζησε τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία και μίλησε για τον ξεριζωμό τω πληθυσμών.
Τι ετοιμάζετε τώρα;
Αυτόν τον καιρό ξεκινάμε την καταγραφή αρχείων και στοιχείων από την Ίμβρο και την Τένεδο. Οι δύο αυτές περιοχές, όπως είναι γνωστό, προσαρτήθηκαν στην Τουρκία αλλά τα δικαιώματα των Ελλήνων κατοίκων παραβιάστηκαν. Οι κάτοικοι προσέφυγαν στα ευρωπαϊκά δικαστήρια όπου και δικαιώθηκαν και τώρα επιστρέφουν και διεκδικούν τις περιουσίες τους. Καταγράφουμε λοιπόν τις προσωπικές μαρτυρίες των γηραιοτέρων με τη βοήθεια του Συλλόγου Ιμβρίων, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο γιατί οι άνθρωποι αυτοί φοβούνται να μιλήσουν ακόμα.
Επίσης πρέπει να προσθέσω στις δραστηριότητες του ΙΑΠΕ ότι πραγματοποιούμε λογοτεχνικούς και ποιητικούς διαγωνισμούς με θέματα που αφορούν τον ελληνισμό και την ιστορία του. Ο ένας αφορούσε το «Απολυμαντήριο» στην Αρετσού και ένας άλλος το «Μπλόκο της Καλαμαριάς».

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

DMC Firewall is a Joomla Security extension!